Opnieuw harden tandwielen na brand

[heze]

Goedemiddag,

Momenteel ben ik bezig met het restaureren van een tank uit WO2 en een aantal onderdelen hebben een paar jaar geleden in een brandende loods gestaan. Naast het vervangen van lagers en keerringen in de eindvertragingen en het differentieel moeten de tandwielen opnieuw gecontroleerd worden op hardheid, en zo nodig opnieuw gehard worden.
Ik heb contact gehad met een staalharderij en zij kunnen de onderdelen volledig ontlaten en opnieuw harden. Ik moet echter aangeven wat de materiaalsoort is en hoe hard de tandwielen gehard moeten worden (dit zal wel iets zijn met verantwoordelijkheid). Hier wringt het voor mij een beetje: ik weet niet uit welk materiaal de onderdelen 80 jaar geleden gemaakt zijn en ook niet wat de hardheidspecificaties destijds waren.
Nu zag ik op dit forum meer berichten over het harden van materialen gepost zijn, dus vandaar dat ik het hier ook probeer. Ik heb de volgende vragen:
- Hoe kom ik erachter uit welk materiaal de assen en tandwielen vroeger zijn gemaakt?
- Wat is een geschikte hardheid voor de diverse onderdelen? Hier zijn allerlei vuistregels voor zoals bijvoorbeeld dat twee in elkaar draaiende tandwielen niet dezelfde hardheid mogen hebben i.v.m. opvreten. Ik ben niet goed op de hoogte van deze regeltjes.
- Moeten spline-banen op assen ook gehard worden, of is dit niet nodig, of zelfs niet gewenst?

Alvast hartelijk dank voor jullie reacties,
Met vriendelijke groet Hendrik

[joopbos]

ik heb geen idee. Maar mogelijk kan je kontakt opnemen met het oorlogsmuseum in Overloon. Daar staan gerestaureerde tanks.

https://www.oorlogsmuseum.nl/nl/het-mus ... QwMDgyMjY2

[hugo stoutjesdijk]

Je kunt eerst eens met een vijl kijken of ze erg geleden hebben kwa hardheid.
De kans dat ze bij die brand zo intens warm geworden zijn dat ze ontlaten zijn, zou ik niet te hoog inschatten.
Het zou mij niets verbazen als tandwielen inzet gehard worden, dat is dus alleen een paar tiende dik aan het oppervlak.
En om juist te kunnen harden moet je de legering kennen, anders valt er niets te harden, en hoe hard je het wilt hebben, dat maakt de harderij niets uit en heeft dus niets met verantwoordelijkheid te maken. Is gewoon u vraagt wij draaien, maar als de klant niet weet wat die wil… En dus ook, wil je inzet harden, cementeren, of nitreren of door en door.

Toevallig weet ik dat versnellingsbak tandwielen voor trekkertrek wereld veel uit toolox44 gemaakt worden, zonder nabehandeling.

[ruudpg]

Toolox 44 zal het niet zijn, dat wordt pas sinds 2002 gebruikt.

Ook zullen de assen waarschijnlijk uit een ander materiaal gemaakt zijn dan de tandwielen, vraag is dan ook van welk jaar de onderdelen zijn, in de oorlogsjaren was productie belangrijker dan kwaliteit en beschikbaarheid van grondstoffen was soms ook beperkt.

Als het zeker wil weten zal je ze voor onderzoek weg moeten brengen, ik vermoed dat de firma SGS daar best een afdeling voor heeft die dat zo kan bepalen.

Hierbij een LINK

[heze]

Bedankt voor jullie reacties.

De olie in de vertragingsbakken is verdampt, er lag alleen nog een zwarte poederachtige substantie in. Niet alle onderdelen van de tank zijn even heet geweest, maar de carburateurs (aluminium) van de motoren zijn volledig gesmolten. Ik schat dat de temperatuur wel 800-900 graden Celsius geweest kan zijn. Op internet las ik dat ontlaten al begint rond 250 graden Celsius.

Jullie stellen precies de vragen die ikzelf ook heb. Gekeken naar wat 80 jaar geleden mogelijk was, welke hardingstechniek zou er toen gebruikt kunnen zijn? Hoe kan ik determineren wat de staalsoort / legeringsoort geweest kan zijn? Zijn hier testen voor om dit te achterhalen? Zijn er tabellen oid hoe hard een tandwiel idealiter moet zijn?

Wederom bedankt!

[ingoo]

Er zijn apparaten die precies aangeven wat voor legering je hebt.

https://matech.nl/productgroepen/metaal ... e-apparaat

Misschien is er een schroothandelaar die je hiermee kan helpen.

[VDFman]

De tank is dus 80 jaar oud. In welk land is ie gebouwd?

[elvis3]

60- 62 rockwell, binnen kern 30-33 rockwell.

[mark3]

Mastermilo heeft ook wat tanks opgeknapt, misschien eens met hem contact op nemen.
Grt

[Danny]

Wat gaat u met de tank doen als hij gerestaureerd is?
Veel kilometers zal die tank waarschijnlijk niet meer rijden en zwaar terrein zal hij ook niet meer moeten moeten doorkruisen.
Ik zou overwegen om de tandwielen niet te laten harden.

[Jan de frees man]

Hoi,

leuk project.

wat voor tank is het?

[Jurrian1]

Hoe kan ik determineren wat de staalsoort / legeringsoort geweest kan zijn? Zijn hier testen voor om dit te achterhalen?

dit kun je (laten) scannen met een XRF röntgen scanner, daarmee kun je tot op de 0,1 procent nauwkeurig bepalen welke elementen er aanwezig zijn in het materiaal.

Toevallig weet ik dat versnellingsbak tandwielen voor trekkertrek wereld veel uit toolox44 gemaakt worden, zonder nabehandeling.

Klopt inderdaad, wij hebben deze ook in de bak zitten. die worden gedraadvonkt uit een 40mm dikke plaat toolox, en kunnen dan zonder een enkele nabewerking gemonteerd worden op de spline as. ideaal

[heze]

Goedemiddag allemaal,

Bedankt voor jullie reacties. Het betreft een Amerikaanse M24 Chaffee tank uit 1944. Het is inderdaad zo dat ik niet veel km ga maken als alles eenmaal in elkaar zit, maar het kost zoveel moeite en geld om de onderdelen te reviseren dat ik ook echt wil dat alles zoveel mogelijk naar fabrieksspecificaties teruggebouwd wordt, zodat ik - als het moet - zonder billenknijpen ook een heuvel op kan rijden zonder bang te zijn dat de tanden me om de oren vliegen... Daarbij komt ook: als het stuk gaat dan heb je niet zomaar vervangingsonderdelen beschikbaar...

Goed om te weten dat er apparaten zijn die (niet destructief) precies kunnen determineren van wat voor materialen de assen en tandwielen gemaakt zijn. Ik zal kijken waar ik dit kan laten doen. Ik ben nu ook in gesprek met een staalharderij die misschien iets voor mij kan betekenen.

Groeten Hendrik

[VDFman]

Made in USA dan lijkt het mij vrijwel zeker dat een inzet staal als bv 16MnCr5 is toegepast. Dit soort materialen waren er 100 jaar geleden ook al. Tandwiel en spline-as zijn wellicht hier beide van gemaakt en inzet-gehard naar circa 60 HRC ( Rockwell hardheid )
En ook mij lijkt het onwaarschijnlijk dat de tandwielen meetbaar zachter geworden zijn, dan is heel die tank zo krom als een wokkel. Maar goed, meten is weten dus ik zou beginnen met het bepalen van de hardheid.